शंभरावा ब्लॉग - "सचिन एक अवतार"

लेखक : कथावाचक 

रामराम मंडळी,

आजचा हा दिवस माझ्यासाठी या डिजिटल कट्ट्यासाठी सुवर्णक्षरांनी लिहून ठेवण्यासारखा आहे. पाहता पाहता आपण '९९' च्या 'नर्व्हस नाईन्टीज' मधून बाहेर पडलो आहोत आणि आज माझा १०० वा ब्लॉग तुमच्या समोर येतोय. जेव्हा जेव्हा शंभर हा आकडा येतो, तेव्हा तेव्हा उभ्या जगाला आणि मला फक्त एकाच माणसाची आठवण येते... सचिन रमेश तेंडुलकर.

इंटरनेटवर सचिनबद्दल माहितीचा पूर आहे, पण आजचा हा 'महाब्लॉग' फक्त धावांची आकडेवारी सांगणारा नाही. आज आपण सचिन नावाच्या एका सनातन सत्याचा' वेध घेणार आहोत. सचिन तेंडुलकर म्हणजे केवळ एक खेळाडू नाही, तर ती एक 'साधना'आहे. आजच्या या विशेष शंभराव्या ब्लॉगमध्ये मी मांडणार आहे.हा लेख थोडा मोठा असेल, खिशात वेळ घेऊन बसा, कारण हा खजिना एकदा उघडला की तुम्हाला बाहेर पडता येणार नाही!

"सचिन एक अवतार"

सचिन तेंडुलकर, क्रिकेटच्या महाकुंभातील 'दशावतार'!

१. बालकावतार: 

साहित्य सहवासाच्या गल्लीत रबर बॉलने क्रिकेट खेळणारा तो कुरळ्या केसांचा मुलगा, जेव्हा हातात लाकडी बॅट घेतो, तेव्हा कुणालाच माहित नव्हतं की हा मुलगा पुढची २४ वर्ष जगावर राज्य करणार आहे. आचरेकर सरांच्या त्या एका रुपयाच्या नाण्यापासून सुरू झालेली ही 'तपस्या' होती. सचिनने आपली बालपण आणि तारुण्य शिवाजी पार्कच्या मातीत गाडलं होतं. ती त्याची 'पूर्वरंग' तयारी होती.

२. रणझुंजार:

वयाच्या १६ व्या वर्षी वकार युनूसचा तो बाउन्सर जेव्हा सचिनच्या नाकावर लागला आणि रक्ताची धार वाहू लागली, तेव्हा पाकिस्तानला वाटलं हा 'बच्चा' आता पॅव्हेलियनमध्ये पळेल. पण तिथे जन्म झाला एका योद्ध्याचा. रक्ताळलेल्या नाकाने सचिन म्हणाला होता "मै खेलेगा!" हा केवळ एक शब्द नव्हता, तर ते हिंदुस्थानी जिद्दीचं ब्रीदवाक्य होतं. त्याने पळून जाणं नाकारलं आणि रणांगणात उभा राहिला.

३. अग्नीवतार: 

शारजाहच्या त्या वाळवंटात वाळूचं वादळ आलं होतं, पण खरं वादळ सचिनच्या बॅटमधून आलं होतं. शेन वॉर्नसारख्या जादुई फिरकीपटूला त्याने कसं नाचवलं, हे उभ्या जगाने पाहिलं. वॉर्नला आजही सचिन स्वप्नात येऊन मारत असेल! त्या दोन शतकांनी सचिनला 'क्रिकेटचा देव' हा किताब दिला. जेव्हा परिस्थिती प्रतिकूल असते, तेव्हा माणसाचा संयम कसा असावा, हे सचिनने तिथे शिकवलं.

४. स्थितप्रज्ञ : 

हा प्रसंग म्हणजे माझ्यासाठी गीतेतील उपदेशासारखा आहे. वारंवार कव्हर ड्राईव्ह मारताना आऊट होणाऱ्या सचिनने ठरवलं की सिडनी टेस्टमध्ये मी 'कव्हर ड्राईव्ह' मारणारच नाही. तब्बल १० तास तो मैदानावर होता, २४१ धावा केल्या, पण एकही कव्हर ड्राईव्ह मारला नाही. आपल्या 'इंद्रियांवर' आणि 'मोहावर' इतका ताबा असणारा माणूस खेळाडू नसून 'योगी' असतो. ही शिस्त आजच्या तरुणाईने शिकायला हवी.

५. पितृभक्ती : 

वडिलांचं निधन झाल्यावर कोणताही माणूस खचून जातो. पण सचिनने वडिलांवर अंत्यसंस्कार केले आणि लगेच इंग्लंडला परतला. डोळ्यांत पाणी होतं, पण समोर देशाचं कर्तव्य होतं. केनियाविरुद्ध शतक ठोकून त्याने बॅट आकाशाकडे उंचावली... तो क्षण आजही डोळ्यांत पाणी आणतो. हिच त्याची मूल्यं आहेत, जिथे कुटुंबापेक्षा राष्ट्रधर्म मोठा मानला जातो.

६. तपस्वी : 

सचिनला 'टेनिस एल्बो' झाला तेव्हा जगाने म्हटलं, "आता संपला सचिन." पण तो संपला नव्हता. त्याने आपली बॅट बदलली, आपली खेळण्याची पद्धत बदलली, पण मैदान सोडलं नाही. जसा एखादा ऋषी वर्षांनुवर्षं एका पायावर उभा राहून तपस्या करतो, तसं सचिनने आपल्या दुखापतींशी युद्ध केलं. हार न मानता परत येणं, यालाच 'पुनर्जन्म' म्हणतात.

७. एकता : 

भारतात अनेक जाती, अनेक धर्म आहेत. पण जेव्हा सचिन ९० वर असायचा, तेव्हा अख्खा हिंदुस्थान श्वास रोखून बसायचा. सचिन जेव्हा बॅटिंग करायचा, तेव्हा आपण मराठी, पंजाबी, मद्रासी नसून फक्त भारतीय असायचो. सचिनच्या 'सचिन... सचिन!' या घोषणेत जी ताकत होती, ती ताकत कुठल्याही राजकारण्याला आजवर जमली नाही. तो देशाला जोडणारा 'सांस्कृतिक सेतू' होता.

८. विनय : 

इतकी प्रसिद्धी, इतका पैसा, इतका सन्मान... तरीही पाय जमिनीवर! सचिनने कधीच मैदानावर किंवा मैदानाबाहेर कुणाचा अपमान केला नाही. मद्यपान किंवा सिगारेटच्या जाहिरातींना त्याने लाथ मारली, कारण त्याला समाजाप्रती आपली जबाबदारी माहित होती. "विद्यया विनयेन शोभते" हे सुभाषित सचिनच्या बाबतीत तंतोतंत लागू पडतं.

९. विजयावतार: 

२२ वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर जेव्हा वानखेडेवर सचिनने विश्वचषक उचलला, तेव्हा असं वाटलं की नियतीचा न्याय झाला. "आम्ही २४ वर्ष त्याचं ओझं वाहिलं, आता आमची वेळ आहे त्याचं ओझं वाहण्याची," हे विराट कोहलीचे शब्द सचिनच्या महानतेची साक्ष देतात. हा विजय म्हणजे त्याच्या अढळ श्रद्धेचा विजय होता.

१०. अमर : 

१६ नोव्हेंबर २०१३... अख्खा देश रडत होता. वानखेडेवरच्या त्या निरोपाच्या भाषणाने दगडालाही पाझर फोडला. "सचिन... सचिन!" ही घोषणा आजही हवेत गुंजतेय. सचिन निवृत्त झाला, पण त्याने निर्माण केलेला 'तेंडुलकरवाद' कधीच संपणार नाही. तो पिढ्यानपिढ्या आपल्या रक्तामध्ये धावत राहील.जोपर्यत जगामध्ये क्रिकेट खेळ आहे तोपर्यंत सचिन हे नाव गाजत राहणार. केलेल्या अद्वितीय कामगिरीच्या जोरावर त्याला अमरत्व बहाल करत आहे.

मंडळी, माझा हा १०० वा ब्लॉग पूर्ण करताना मला सचिनच्या त्या १०० व्या शतकाची आठवण होतेय. सचिनने शिकवलं की, आयुष्यात 'नर्व्हस नाईन्टीज' येतील, लोक टीका करतील, तुमची बॅट चालणार नाही असं म्हणतील; पण जर तुमच्याकडे पेशन्स' आणि पॅशन' असेल, तर तुम्ही अशक्य ते शक्य करू शकता. आजच्या या महाब्लॉगच्या माध्यमातून मी तुम्हाला सांगू इच्छितो आयुष्यात कोणतेही क्षेत्र निवडा, पण तिथे 'सचिन' बना. केवळ धावा करण्यासाठी नाही, तर स्वतःला घडवण्यासाठी. 

'सचिन तेंडुलकर' हे केवळ एक नाव नाही, तर तो आपल्या पिढीचा एक सामूहिक 'इमोशन' आहे. आपण त्याच्या आयुष्यातील 'दशावतारां'वर भाष्य केलं, पण क्रिकेटच्या मैदानावर त्याने अशा काही खेळी खेळल्या आहेत, ज्या आजही डोळ्यांसमोर जशाच्या तशा उभ्या राहतात. त्या खेळी फक्त धावा नव्हत्या, तर ते 'रणसंग्राम' होते.

आजच्या या विशेष लेखात, आपण सचिनच्या अशा ५ अविस्मरणीय खेळींचा आढावा घेणार आहोत, ज्यांनी केवळ मॅच नाही, तर इतिहास बदलला!

१. 'डेझर्ट स्टॉर्म' (शारजाह, १९९८)

शारजाहचं ते मैदान आणि समोर अंगात वारं भरलेला ऑस्ट्रेलियाचा संघ. भारताला फायनलमध्ये पोहोचण्यासाठी केवळ जिंकायचंच नव्हतं, तर ठराविक रनरेट गाठायचा होता. मध्येच वाळूचं वादळ आलं आणि खेळ थांबला. पण खरं वादळ तर सचिनच्या मनात होतं. खेळ पुन्हा सुरू झाला आणि सचिनने डॅमियन फ्लेमिंग, मायकल कास्प्रोविझ आणि शेन वॉर्न यांची जी धुलाई केली, ती पाहून ऑस्ट्रेलियाचे खेळाडूही थक्क झाले. सलग दोन शतके ठोकून त्याने भारताला केवळ फायनलमध्येच नेलं नाही, तर ट्रॉफीही जिंकून दिली. वॉर्नला पडलेलं ते 'सचिन' नावाचं स्वप्न याच खेळीमुळे!

२. 'नॉकआउट पंच' (सेंच्युरियन, २००३) 

भारत-पाकिस्तान विश्वचषक सामना म्हणजे युद्धच! पाकिस्तानने २७४ धावांचं आव्हान दिलं होतं. वसीम अक्रम, वकार युनूस आणि रावळपिंडी एक्सप्रेस शोएब अख्तर... ही भयंकर त्रिमूर्ती समोर होती. पण सचिनने पहिल्याच ओव्हरमध्ये शोएबला जो 'अप्पर कट' मारून षटकार खेचला, त्याने पाकिस्तानचं कंबरडंच मोडलं. केवळ ७५ चेंडूत ९८ धावांची ती खेळी आजही प्रत्येक भारतीयाच्या काळजात कोरलेली आहे. त्या दिवशी सचिनने बॅटने फक्त रन्स नाही, तर पाकिस्तानचा अहंकार तोडला होता.

३. 'शिस्तीचा कळस' (सिडनी, २००४) 

हा प्रसंग एखाद्या अध्यात्मिक साधनेपेक्षा कमी नाही. सचिन कव्हर ड्राईव्ह मारताना वारंवार आऊट होत होता. कोणत्याही सामान्य खेळाडूने नशिबाला दोष दिला असता, पण सचिन 'मास्टर' होता. त्याने ठरवलं, "या पूर्ण इनिंगमध्ये मी 'कव्हर ड्राईव्ह' मारणारच नाही." तब्बल १० तास तो मैदानावर उभा राहिला, २४१ धावा केल्या, पण चेंडू ऑफ स्टंपच्या बाहेर गेला की तो फक्त सोडून द्यायचा. स्वतःच्या आवडत्या फटक्यावर इतका ताबा मिळवणं, हा क्रिकेटमधला सर्वात मोठा 'योगाभ्यास' होता.

४. 'पहिला महामानव' (ग्वाल्हेर, २०१०) 

एक काळ असा होता की वन-डे क्रिकेटमध्ये २०० धावा करणं अशक्य मानलं जायचं. कित्येक दिग्गज १९० पर्यंत पोहोचून दमले होते. पण वयाच्या ३७ व्या वर्षी, दक्षिण आफ्रिकेच्या डेल स्टेन आणि मॉर्ने मॉर्कलसारख्या वेगवान गोलंदाजांसमोर सचिनने हे शिखर सर केलं. शेवटच्या ओव्हरमध्ये जेव्हा त्याने ती एक धाव घेतली, तेव्हा समालोचक रवी शास्त्री ओरडले होते— "The first man on the planet to reach 200... and it’s the Superman from India!" तो क्षण म्हणजे क्रिकेटच्या इतिहासातील एक मैलाचा दगड होता.

५. 'दुखापतीवर मात' (चेन्नई, १९९९) 

हा सामना भारत हरला, पण सचिन जिंकला होता. पाकिस्तानविरुद्धच्या या कसोटीत भारताची अवस्था बिकट होती. सचिनच्या पाठीत प्रचंड वेदना होत्या, त्याला धड उभंही राहता येत नव्हतं. पण तरीही त्याने १३६ धावांची झुंजार खेळी खेळली. तो आऊट झाल्यावर भारताचा उरलेला संघ पत्त्याच्या बंगल्यासारखा कोसळला. सामना हरल्यानंतर सचिन ड्रेसिंग रूममध्ये रडला होता. ही खेळी सांगते की, सचिनसाठी 'देशाचा विजय' हा स्वतःच्या शतकापेक्षा कितीतरी पटीने मोठा होता. सचिन तेंडुलकर पुन्हा घडणार नाही पण ह्या शभर शेतांच्या सर्वात जवळ आणि विक्रमाला शिवण्याचे धाडस जर कोणी दाखवले असेल तर तो विराट कोहली. विराटने कसोटी आणि टी ट्वेंटी मधून निवृत्ती जाहीर केली आहे केवळ एकदिवसीय सामने तो खेळत आहे. येणारा २०२७ चा विश्वचषक त्याचा अंतिम असेल अशी शक्यता आहे. ह्या विश्वचषकापर्यंत त्याला बऱ्याच संधी मिळणार आहे ज्या त्याने साधल्या तर शंभर शतकाचा पल्ला गाठणारा तो दुसरा भारतीय खेळाडू ठरणार आहे. सचिन नंतर कोणी हा विक्रम आपल्या नावावर करावा असे वाटत असेल तर विराट कोहलीशिवाय दुसरा कोणताही पर्याय योग्य नाही. आज माझे शंभर लेख पूर्ण झाले आहे,  उद्या विराटचे शभर शतके पूर्ण व्हावे ही खूप इच्छा आहे. 

मंडळी, सचिनने १०० शतकं केली, पण ही पाच उदाहरणं त्याचं 'कॅरेक्टर' सांगतात. जिद्द, शिस्त, ताकद आणि देशाप्रती असलेलं प्रेम... याचं नाव म्हणजे सचिन तेंडुलकर! आजही जेव्हा आपण संकटात असतो, तेव्हा आपल्याला सचिनच्या त्या 'मै खेलेगा'ची आठवण येते. सचिन हा विषयच इतका मोठा आहे, त्याची कारकीर्द, कामगिरी इतकी मोठी आहे की तिला शब्दात गुंफण्यात मलाच काय कोणालाही शक्य नाही तरीही माझा हा छोटासा प्रयत्न आवडला तर नक्की लाइक करा.

हा लेख तुम्हाला कसा वाटला? तुमच्यासाठी सचिन म्हणजे काय? हे कमेंट्समध्ये नक्की सांगा. आज हा १०० वा ब्लॉग इतका शेअर करा की, तो वाचनाचा एक जागतिक विक्रमच ठरावा!

तुम्हाला सचिनची सर्वात आवडती खेळी कोणती? आणि का? कमेंट्समध्ये नक्की सांगा. ही माहिती तुमच्या मित्रमंडळींपर्यंत पोहोचवण्यासाठी लेख नक्की शेअर करा!

पुन्हा भेटूच, एका नवीन विषयावर चर्चा करण्यासाठी... तोपर्यंत क्षणभर विश्रांती

#SachinTendulkar

#ViratKohli 

#CricketMemories

#DesertStorm

#MasterBlaster

#IndianCricket

#Legend

#MarathiBlog

#SportsHistory

#Sachin200

#कथावाचक