शेजारी : ती आणि मी कथा
पुण्यातल्या त्या जुन्या सोसायटीत मी फ्लॅट नंबर १०२ मध्ये राहायचो आणि ती १०३ मध्ये. आमच्या फ्लॅट्समध्ये फक्त एका भिंतीचं अंतर होतं, पण आमच्या जगात मात्र खूप मोठा पल्ला होता.
ती राहायला आली, तेव्हाच सोसायटीत एक वेगळीच हवा पसरली होती. 'ती' म्हणजे कोणी मॉडेल वगैरे नव्हती. साधी, मध्यमवर्गीय, नोकरी करणारी मुलगी. पण तिच्या वावरण्यात एक प्रकारचा 'ग्रेस' होता. सकाळी नऊच्या गडबडीत खांद्यावर लॅपटॉप बॅग, हातात डबा आणि ओल्या केसांची बट कानामागे सारत ती जेव्हा जिना उतरायची, तेव्हा माझा 'लॉग इन' टाईम आपोआप सेट व्हायचा.
आमच्या प्रेमाचा (किंवा जे काही होतं त्याचा) मुख्य साक्षीदार म्हणजे आमची सामायिक (Common) गॅलरी. रविवारी सकाळी ती तिथे कपडे वाळत घालायला यायची किंवा तुळशीला पाणी घालायची. मी मुद्दाम त्याच वेळी हातात वर्तमानपत्र घेऊन गॅलरीत जाऊन उभा राहायचो.
"शुभ प्रभात," ती हसून म्हणायची.
"शुभ प्रभात. आज सुट्टी?" मी विचारायचो.
"हो, आठवडाभराचे कपडे धुणे बाकी होते ना," ती तिच्या त्या नैसर्गिक हसण्याने उत्तर द्यायची.
आमचं बोलणं इतकंच असायचं. पण त्या ५ मिनिटांच्या संवादासाठी मी पूर्ण आठवडा वाट बघायचो. कधीतरी तिने बनवलेल्या शिऱ्याचा वास माझ्या खिडकीतून घरात यायचा, आणि थोड्या वेळाने बेल वाजायची. दारात ती वाटी घेऊन उभी असायची.
"शिरा केला होता, आईने सांगितलं तुम्हाला द्यायला."
ती वाटी घेताना आमचा होणारा बोटांचा स्पर्श, हाच काय तो माझा आठवडाभराचा 'रोमान्स' असायचा. मी ती वाटी परत देताना त्यात काहीतरी वेगळं (चिवडा किंवा लाडू) भरून द्यायचो. कारण रिकामी वाटी परत करणं आपल्या संस्कृतीत नाही, आणि रिकाम्या हाताने तिला परत पाठवणं माझ्या मनाला पटत नव्हतं.
भिंती पातळ होत्या. त्यामुळे पलीकडे काय चाललंय याचा अंदाज यायचा. कधी तिचं टीव्हीवरचं गाणं ऐकू यायचं, तर कधी तिची आईशी होणारी फोनवरची बडबड. मला वाटायचं की मी तिच्या आयुष्याचा एक भागच आहे. ती हसली की मला बरं वाटायचं, आणि कधी रडण्याचा आवाज आला की मी अस्वस्थ व्हायचो. पण वाजवून "काय झालं?" विचारण्याचा अधिकार मला नव्हता.
एकदा मी खूप आजारी होतो. दोन दिवस ऑफिसला गेलो नाही, रूममध्येच पडून होतो. तिसऱ्या दिवशी संध्याकाळी बेल वाजली. ती होती.
"दोन दिवस तुमची बाईक हल्ली नाहीये, आणि खिडकीही बंद आहे. सगळं ठीक आहे ना?" तिने काळजीने विचारलं.
"ताप आलाय थोडा," मी म्हणालो.
पुढच्या अर्ध्या तासात तिने बनवलेलं गरम सूप माझ्या टेबलवर होतं. त्या दिवशी मला कळलं की, हे फक्त शेजारधर्म नाही, त्यापेक्षा थोडं जास्त आहे.
पण... टायमिंग चुकलंच!
मला वाटलं आता गाडी रुळावर येतेय. मी विचार केला की येत्या दिवाळीला तिला मनोगत सांगायचंच. पण दिवाळीच्या आधीच एक बॉम्ब पडला.
एका रविवारी नेहमीपेक्षा जास्त पाहुणे तिच्या घरी आले होते. नटून-थटून आलेली मंडळी. मला आधी वाटलं सत्यनारायण असेल. पण संध्याकाळी तिची आई पेढ्याचं बॉक्स घेऊन माझ्या दारात आली.
"आमच्या प्रियांकाचं लग्न ठरलं. मुलगा अमेरिकेत असतो. साखरपुडा पुढच्या महिन्यात आहे."
माझ्या हातातला पेढा जड झाला. मी जबरदस्ती हसलो. "अरे वा! अभिनंदन काकू."
त्या रात्री भिंतीपलीकडून तिच्या घरातला आनंदी गोंगाट, हसण्याचे आवाज मला ऐकू येत होते. आणि मी इकडे माझ्या खोलीत, त्या शांत भिंतीकडे बघत बसलो होतो. इतके दिवस जे आवाज ऐकून मला सुख मिळायचं, आज तेच आवाज मला त्रास देत होते.
लग्न झालं. ती अमेरिकेला जाणार होती. शेवटच्या दिवशी ती सर्वांचा निरोप घ्यायला आली. माझ्याही दारात आली.
"निघते मी. आणि थँक यू हं," ती म्हणाली.
"कशासाठी?"
"इतके दिवस चांगला शेजार जपल्याबद्दल. कधी कधी तुम्ही गॅलरीत नसलात की मला करमायचं नाही," ती सहज बोलून गेली.
त्या वाक्याने मला शेवटचा धक्का दिला. म्हणजे तिलाही ते जाणवत होतं? पण आता काय उपयोग? वेळेने आमची गल्लत केली होती.
"तुझा प्रवास सुखाचा होवो," मी म्हणालो.
ती गेली.
आज १०३ नंबर फ्लॅटमध्ये दुसरं फॅमिली राहायला आलंय. ते पण चांगले आहेत, पण आता त्या खिडकीतून शिऱ्याचा वास येत नाही, आणि रविवारी सकाळी गॅलरीत उभं राहायची इच्छा होत नाही.
कधीतरी वाटतं, शेजारधर्माच्या भिंती ओलांडून वेळेच बोललो असतो तर? पण मग वाटतं, काही गोष्टी 'शेजारी' राहण्यातच सुंदर असतात. कारण जवळ येऊन दुरावण्यापेक्षा, भिंतीपलीकडे राहून आठवणीत जपणं जास्त सोपं असतं.
आजही जेव्हा कोणी 'शेजारी' हा शब्द उच्चारतो, तेव्हा मला फ्लॅट नंबर १०३ आणि ती न वाजलेली बेल आठवते.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा