१६ डिसेंबर: विजय दीन

१६ डिसेंबर: विजय दीन.

लेखक: कथावाचक

रामराम मंडळी, 

आजचा विषय आहे भारताचा तो पराक्रम, ज्याने जगाचा नकाशा कायमचा बदलला. पण दुःख याचं वाटतं की, ज्या हातांनी आपण एका देशाला जन्म दिला, तेच हात आज आपल्याकडे वाकड्या नजरेने पाहत आहेत. १६ डिसेंबर जवळ आला की 'विजय दिवस' साजरा होतो, पण आजच्या बांगलादेशाची परिस्थिती पाहता, हा विजय साजरा करावा की एका नव्या संकटाची तयारी करावी, असा प्रश्न पडतो.

विजय दिवस ते विषण्ण वास्तव: बांगलादेशाची निर्मिती आणि आजची कृतघ्नता!

१९४७ साली भारताची फाळणी झाली आणि जगाला 'पाकिस्तान' नावाचा एक विचित्र देश मिळाला. धर्माच्या आधारावर निर्माण झालेल्या या देशाचे दोन भाग होते एक पश्चिम (आजचा पाकिस्तान) आणि दुसरा पूर्व (आजचा बांगलादेश). मधे दोन हजार किलोमीटरचा भारत! धर्माने एक असूनही या दोन भागांत ना प्रेम होतं, ना आदर. पश्चिम पाकिस्तानमधील 'बांडगुळे' स्वतःला उच्च दर्जाचे समजत आणि पूर्व पाकिस्तानच्या बंगाली मुसलमानांना त्यांच्या रंगावरून, भाषेवरून आणि बुटक्या देहावरून तुच्छ लेखत. ही धर्माच्या नावाखाली चाललेली एक प्रकारची 'इस्लामिक अस्पृश्यता' होती.

सत्तासंघर्ष आणि रक्ताची होळी

१९७० च्या निवडणुकांनी हा वाद विकोपाला नेला. पूर्व पाकिस्तानच्या शेख मुजिबुर रहमान यांच्या 'अवामी लीग'ने स्पष्ट बहुमत मिळवलं. नियमानुसार ते पाकिस्तानचे पंतप्रधान व्हायला हवे होते, पण पश्चिम पाकिस्तानच्या लष्करी टोळीला हे मान्य नव्हतं. सत्तेची सूत्रं आपल्याकडेच राहावीत म्हणून याहया खान आणि झुल्फिकार अली भुट्टो यांनी लोकशाहीचा गळा घोटला. 'ऑपरेशन सर्चलाईट' सुरू झालं आणि पूर्व पाकिस्तानमध्ये रक्ताची होळी खेळली गेली. लक्षावधी निष्पाप लोकांची कत्तल झाली, आया-बहिणींच्या अब्रूची लक्तरे वेशीवर टांगली गेली. मरणाच्या भीतीने जवळपास १ कोटी निर्वासित भारतात घुसले. भारतासमोर प्रश्न केवळ मानवतेचा नव्हता, तर देशाच्या सुरक्षेचाही होता.

इंदिरा गांधींचा निग्रह आणि माणेकशॉ यांचा पराक्रम

तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधींनी हा धोका ओळखला. त्यांनी थलसेना प्रमुख सॅम माणेकशॉ यांना तयारीचे आदेश दिले. सॅम माणेकशॉ यांनी 'योग्य वेळेची' वाट पाहिली. ३ डिसेंबर १९७१ रोजी पाकिस्तानने भारताच्या हवाई तळांवर हल्ले करून युद्धाची घोषणा केली. भारताला जे हवं होतं, तेच घडलं. भारताने 'दोन्ही आघाड्यांवर' युद्धाचा भडका उडवला. अवघ्या १३ दिवसांत भारतीय लष्कराने, नौदलाने आणि हवाई दलाने पाकिस्तानी सैन्याला चारी मुंड्या चित केलं.

१६ डिसेंबर १९७१ चा तो दिवस! ढाक्याच्या रेसकोर्स मैदानावर पाकिस्तानी जनरल नियाजीने भारतीय जनरल जगजितसिंग अरोडा यांच्यासमोर गुडघे टेकले. इतिहासातलं हे सर्वात मोठं बिनशर्त 'आत्मसमर्पण' होतं. ९३,००० (काही ठिकाणी ९३,००० पेक्षा जास्त आकडा दिला जातो) पाकिस्तानी सैनिकांनी शस्त्रे खाली टाकली. त्यांच्या विजारी काढल्या गेल्या की नाही, हे प्रतीकात्मक असलं तरी, त्यांची प्रतिष्ठा मात्र धुळीला मिळाली होती. नियाजीने आपला बिल्ला उतरवला आणि जीवाची भीक मागितली. याच विजयातून 'बांगलादेश' या नव्या राष्ट्राचा जन्म झाला.

कृतघ्नतेचे आधुनिक दर्शन

ज्या बांगलादेशाच्या जन्मासाठी भारतीय सैनिकांनी रक्त सांडलं, तो देश आज भारतालाच डोळे दाखवत आहे. शेख हसीना यांच्या निर्गमनानंतर तिथे आलेल्या 'तात्पुरत्या' सरकारने आणि कट्टरतावाद्यांनी भारताशी असलेले संबंध विकोपाला नेले आहेत.

१. हिंदूंचा छळ: आज बांगलादेशात हिंदूंची घरे जाळली जात आहेत, मंदिरे पाडली जात आहेत. ज्या भारताने तिथे लोकशाही आणली, त्याच भारतातून आलेल्या मदतीची आज त्यांना विसर पडला आहे.

२. इस्लामिक कट्टरता: बांगलादेश आज पूर्णपणे इस्लामिक राष्ट्र बनण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहे. तिथली कट्टरता इतकी वाढली आहे की, भारतविरोधी घोषणा देणे हा तिथे 'धर्म' मानला जात आहे.

३. परकीय हस्तक्षेप: बांगलादेश आज चीन आणि अमेरिकेच्या हातचे बाहुले बनत चालला आहे. भारताच्या सुरक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असलेला 'चटगाव' बंदराचा वापर किंवा लष्करी तळांसाठी होणारा दबाव हा भारतासाठी धोक्याची घंटा आहे.

४. करारांना मूठमाती: टेलिकॉम किंवा कनेक्टिव्हिटीचे करार न वाढवण्याची भाषा करणे, हे त्यांच्या 'कट्टर' मानसिकतेचे प्रतीक आहे.

आता धडा शिकवण्याची वेळ?

भारताने बांगलादेशला नेहमीच 'मोठा भाऊ' म्हणून मदत केली. पण समोरचा जर कृतघ्न असेल, तर चाणक्य नीती वापरावीच लागते. जर बांगलादेशातील हिंदू असुरक्षित असतील, तर भारताला शांत बसून चालणार नाही. ज्याप्रमाणे आपण १९७१ मध्ये हस्तक्षेप केला होता, तशीच काहीशी परिस्थिती आज निर्माण होत आहे.

बांगलादेशला हे समजलं पाहिजे की, जर भारताने आपले हात आखडते घेतले, तर बांगलादेशची अर्थव्यवस्था कोलमडायला वेळ लागणार नाही. जर तिथल्या कट्टरवाद्यांनी सीमा ओलांडली, तर बांगलादेशचे पुन्हा दोन तुकडे होणार का, हा प्रश्न आज जग विचारत आहे. हिंदूंसाठी एक 'सुरक्षित प्रांत' (Safe Zone) बनवण्याची मागणी आता जोर धरत आहे.

इतिहासाचा पुनरावृत्ती कडे प्रवास?

इतिहास स्वतःला पुन्हा एकदा आठवण करून देतोय. १६ डिसेंबरचा विजय दिवस आपण साजरा करतोच, पण तो केवळ आठवणींचा उत्सव नसावा, तर तो एक सज्जतेचा इशारा असावा. कट्टरता आणि धर्मांधता जेव्हा सीमेपलीकडे वाढते, तेव्हा त्याचा फटका भारताला बसतोच. भारतद्वेष ही तिथल्या राजकारणाची गरज बनली असेल, तर भारतालाही आता 'गोड बोलून' गप्प बसण्याची गरज नाही.

ज्या पाकिस्तानने त्यांच्यावर अत्याचार केले, त्यांच्याशी सहकार्य करणारे हे लोक उद्या स्वतःच्याच विनाशाला कारणीभूत ठरतील. आपण अपेक्षा करूया की १६ डिसेंबर सारखा दुसरा विजय दिवस साजरा करण्याची वेळ येऊ नये, पण जर आलीच, तर भारतीय लष्कर पुन्हा एकदा इतिहास घडवायला सज्ज आहे!

जयोस्तुते! जय हिंद!

#विजयदिवस #भारतपाकयुद्ध१९७१ #बांगलादेश #हिंदूरक्षण #भारतीयलष्कर #इतिहास #कथावाचक